Al-Adab al-Mufrad
يَا عَلِيُّ! اِئتني بِطَبَقٍ؛ أَكْتُبْ فِيهِ مَا لَا تَضِلُّ أُمَّتِي [بَعْدِي] “. فَخَشِيتُ أَنْ يَسْبِقَنِي. فَقُلْتُ: إِنِّي لَأَحْفَظُ مِنْ ذِرَاعَيِ الصَّحِيفَةِ، وَكَانَ رَأْسُهُ بَيْنَ ذِرَاعِي وَعَضُدِي. [فَجَعَلَ] يُوصي بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وما ملكت أيمانكم، وقال كذلك حَتَّى فَاضَتْ نَفْسُهُ، وَأَمَرَهُ بِشَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وأن
وَكَانَ لَا يُولَدُ لَهُ – فَقَالَ: لِأَنْ يُولَدَ لِي فِي الْإِسْلَامِ وَلَدٌ سَقْطٌ فَأَحْتَسِبَهُ، أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ يكُونَ لِيَ الدُّنْيَا جَمِيعًا وَمَا فِيهَا ” وَكَانَ ابْنُ الْحَنْظَلِيَّةِ مِمَّنْ بَايَعَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ.
அனாதைகளுக்கு இரக்கமுள்ள தந்தையைப் போல இருப்பது பற்றிய பாடம்.
“நான் முஸ்லிம்களுடன் இருந்த காலத்தில் அவர்களில் ஒருவர் காலையில் எழுந்து,” குடும்ப உறுப்பினர்களே! குடும்ப உறுப்பினர்களே! உங்கள் அனாதைகளுக்கு சேவை செய்து கவனித்துக் கொள்ளுங்கள்). குடும்ப உறுப்பினர்களே! குடும்ப உறுப்பினர்களே! ஆதரவற்ற நான்கு பேரை கவனித்துக் கொள்ளுங்கள். குடும்ப உறுப்பினர்களே! குடும்ப உறுப்பினர்களே! உங்கள் அண்டை வீட்டாரை கவனித்துக் கொள்ளுங்கள். ஒவ்வொரு நாளிலும் நீங்கள் கெட்ட பழக்கங்களை எடுத்துக் கொண்டிருக்கும்போது, உங்களில் நல்ல மனிதர்கள் இந்த உலகத்திலிருந்து வேகமாகச் செல்கிறார்கள். நீ அவனை பார்க்க நாடினால் நரகத்தின் ஆழத்தில் காணலாம். தனது செல்வத்தில் முப்பதாயிரத்தை பாவத்திற்காக செலவிட்டான். அவனுக்கு என்ன நேர்ந்தது. அல்லாஹ் அவனை தண்டிப்பானாக! என்று அவர் கூறியதை நான் கேட்டேன். அல்லாஹ்விடமிருந்து வெகுமதியாக அவன் சம்பாதித்திருக்கக்கூடிய ஒரு பகுதியை அவன் மிகக் குறைந்த தொகைக்கு அகற்றிவிட்டான் (இது அவனது ஆத்மாவின் சிறிய இன்பத்திற்காக அவன் அர்ப்பணித்த ஒரு கனமான தொகை). ஷைத்தானின் வழியில் செலவழிப்பதன் மூலம் தனது பொருள் குவியலை வீணடிக்கும் ஒரு நபரை நீங்கள் பார்க்க விரும்பினால், நீங்கள் அவனையும் பார்க்கலாம். அவனைச்
لَقَدْ عَهِدْتُ الْمُسْلِمِينَ ، وَإِنَّ الرَّجُلَ مِنْهُمْ لَيُصْبِحُ فَيَقُولُ : يَا أَهْلِيَهْ ، يَا أَهْلِيَهْ ، يَتِيمَكُمْ يَتِيمَكُمْ ، يَا أَهْلِيَهْ ، يَا أَهْلِيَهْ ، مِسْكِينَكُمْ مِسْكِينَكُمْ ، يَا أَهْلِيَهْ ، يَا أَهْلِيَهْ ، جَارَكُمْ جَارَكُمْ ، وَأُسْرِعَ بِخِيَارِكُمْ وَأَنْتُمْ كُلَّ يَوْمٍ تَرْذُلُونَ . وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ : وَإِذَا شِئْتَ رَأَيْتَهُ فَاسِقًا يَتَعَمَّقُ بِثَلاَثِينَ أَلْفًا إِلَى النَّارِ مَا لَهُ قَاتَلَهُ اللَّهُ ؟ بَاعَ خَلاَقَهُ مِنَ اللَّهِ بِثَمَنِ عَنْزٍ ، وَإِنْ شِئْتَ رَأَيْتَهُ مُضَيِّعًا مُرْبَدًّا فِي سَبِيلِ الشَّيْطَانِ ، لاَ وَاعِظَ لَهُ مِنْ نَفْسِهِ وَلاَ مِنَ النَّاسِ
أَنَّ يَتِيمًا كَانَ يَحْضُرُ طَعَامَ ابْنِ عُمَرَ ، فَدَعَا بِطَعَامٍ ذَاتَ يَوْمٍ ، فَطَلَبَ يَتِيمَهُ فَلَمْ يَجِدْهُ ، فَجَاءَ بَعْدَمَا فَرَغَ ابْنُ عُمَرَ ، فَدَعَا لَهُ ابْنُ عُمَرَ بِطَعَامٍ ، لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُمْ ، فَجَاءَه بِسَوِيقٍ وَعَسَلٍ ، فَقَالَ : دُونَكَ هَذَا ، فَوَاللَّهِ مَا غُبِنْتَ يَقُولُ الْحَسَنُ : وَابْنُ عُمَرَ وَاللَّهِ مَا غُبِنَ.
جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَعْدِيهِ عَلَى جَارِهِ ، فَبَيْنَا هُوَ قَاعِدٌ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْمَقَامِ إِذْ أَقْبَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَآهُ الرَّجُلُ وَهُوَ مُقَاوِمٌ رَجُلًا عَلَيْهِ ثِيَابٌ بَيَاضٌ عِنْدَ الْمَقَامِ حَيْثُ يُصَلُّونَ عَلَى الْجَنَائِزِ ، فَأَقْبَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ : بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ ، مَنِ الرَّجُلُ الَّذِي رَأَيْتُ مَعَكَ مُقَاوِمَكَ عَلَيْهِ ثِيَابٌ بِيضٌ ؟ قَالَ : أَقَدْ رَأَيْتَهُ ؟ قَالَ : نَعَمْ ، قَالَ : رَأَيْتَ خَيْرًا كَثِيرًا ، ذَاكَ جِبْرِيلُ صلى الله عليه وسلم رَسُولُ رَبِّي ، مَا زَالَ يُوصِينِي بِالْجَارِ حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ جَاعِلٌ لَهُ مِيرَاثًا .
நல்லொழுக்கமுள்ள அண்டைவீட்டார் பற்றிய பாடம்.
உமாரா இப்னு குராப் அவர்கள் தனது சிற்றன்னை முஃமின்களின் அன்னை ‘ஆயிஷா (ரலி) அவர்களிடம் கேட்டதாகக் கூறினார்கள், “ஒரு பெண்ணின் கணவர் அவளை விரும்பினான், அவள் கோபமாகவோ அல்லது ஆர்வம் இல்லாததாலோ தன்னைக் கொடுக்க மறுத்துவிட்டால், அதில் ஏதேனும் தவறு இருக்கிறதா? என்று”ஆம்,” என்று அவர்கள் பதிலளித்தார்கள். “உங்கள் மீது அவர் வைத்திருக்கும் உரிமையின் ஒரு பகுதி என்னவென்றால், நீங்கள் ஒரு சேணத்தில் இருக்கும்போது அவர் உங்களை விரும்பினால், நீங்கள் அவரை மறுக்கக்கூடாது.” மேலும் நான் அவரிடம் கேட்டேன்” , ‘எங்களில் ஒருவர் மாதவிடாயாக இருந்தால், அவளுக்கும் அவரது கணவருக்கும் ஒரே ஒரு போர்வை மட்டும் இருந்தால், அவள் என்ன செய்ய வேண்டும்?’ என்று. அதற்கு அவர், ‘அவள் தன் போர்த்தியைச் சுற்றிக் கொண்டு அவனுடன் தூங்க வேண்டும். அதன் கீழ் பகுதியில் அவளும் அதன் மேல் இருப்பதை அவனும் பயன்படுத்திக் கொள்ளலாம். என்றார்கள்.
நபி (ஸல்) அவர்கள் என்னுடன் ஒரு இரவில் என்ன செய்தார்கள் என்பதை நான் உங்களுக்கு அறிவிக்கிறேன். நான் கொஞ்சம் வாற் கோதுமை சமைத்து அவருக்ளுக்கு ரொட்டி செய்து வைத்தேன். அவர் உள்ளே வந்தவுடன், மீண்டும் வாசலுக்கு திரும்பி, பின்னர் பள்ளிவாசலுக்கு சென்றார்கள்.
إِنَّ زَوْجَ إِحْدَانَا يُرِيدُهَا فَتَمْنَعُهُ نَفْسَهَا ، إِمَّا أَنْ تَكُونَ غَضَبَى أَوْ لَمْ تَكُنْ نَشِيطَةً ، فَهَلْ عَلَيْنَا فِي ذَلِكَ مِنْ حَرَجٍ ؟ قَالَتْ : نَعَمْ ، إِنَّ مِنْ حَقِّهِ عَلَيْكِ أَنْ لَوْ أَرَادَكِ وَأَنْتِ عَلَى قَتَبٍ لَمْ تَمْنَعِيهِ ، قَالَتْ : قُلْتُ لَهَا : إِحْدَانَا تَحِيضُ ، وَلَيْسَ لَهَا وَلِزَوْجِهَا إِلاَّ فِرَاشٌ وَاحِدٌ أَوْ لِحَافٌ وَاحِدٌ ، فَكَيْفَ تَصْنَعُ ؟ قَالَتْ : لِتَشُدَّ عَلَيْهَا إِزَارَهَا ثُمَّ تَنَامُ مَعَهُ ، فَلَهُ مَا فَوْقَ ذَلِكَ ، مَعَ أَنِّي سَوْفَ أُخْبِرُكِ مَا صَنَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم : إِنَّهُ كَانَ لَيْلَتِي مِنْهُ ، فَطَحَنْتُ شَيْئًا مِنْ شَعِيرٍ ، فَجَعَلْتُ لَهُ قُرْصًا ، فَدَخَلَ فَرَدَّ الْبَابَ ، وَدَخَلَ إِلَى الْمَسْجِدِ ، وَكَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ أَغْلَقَ الْبَابَ ، وَأَوْكَأَ الْقِرْبَةَ ، وَأَكْفَأَ الْقَدَحَ ، وَأطْفَأَ الْمِصْبَاحَ ، فَانْتَظَرْتُهُ أَنْ يَنْصَرِفَ فَأُطْعِمُهُ الْقُرْصَ ، فَلَمْ يَنْصَرِفْ ، حَتَّى غَلَبَنِي النَّوْمُ ، وَأَوْجَعَهُ الْبَرْدُ ، فَأَتَانِي فَأَقَامَنِي ثُمَّ قَالَ : أَدْفِئِينِي أَدْفِئِينِي ، فَقُلْتُ لَهُ : إِنِّي حَائِضٌ ، فَقَالَ : وَإِنْ ، اكْشِفِي عَنْ فَخِذَيْكِ ، فَكَشَفْتُ لَهُ عَنْ فَخِذَيَّ ، فَوَضَعَ خَدَّهُ وَرَأْسَهُ عَلَى فَخِذَيَّ حَتَّى دَفِئَ . فَأَقْبَلَتْ شَاةٌ لِجَارِنَا دَاجِنَةٌ فَدَخَلَتْ ، ثُمَّ عَمَدَتْ إِلَى الْقُرْصِ فَأَخَذَتْهُ ، ثُمَّ أَدْبَرَتْ بِهِ . قَالَتْ : وَقَلِقْتُ عَنْهُ ، وَاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَبَادَرْتُهَا إِلَى الْبَابِ ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم : خُذِي مَا أَدْرَكْتِ مِنْ قُرْصِكِ ، وَلاَ تُؤْذِي جَارَكِ فِي شَاتِهِ
அண்டை வீட்டாரின் உரிமை பற்றிய பாடம்.
அருகில் ஓர் அண்டைவீட்டார் இருக்கும் நிலையில் தூரத்தில் இருக்கும் அண்டை வீட்டாரிடமிருந்து (எதையாவது கொடுப்பதை) ஆரம்பிக்க வேண்டாம். என்றாலும் தூரத்தில் இருக்கும் அண்டை வீட்டாருக்கு (கொடுக்க) ஆரம்பிப்பதற்கு முன்னாள் அருகில் இருக்கும் அண்டை வீட்டாரிடமிருந்து ஆரம்பியுங்கள்.
அறிவிப்பவர் : அபூ ஹுரைரா (ரலி)
وَلَا يَبْدَأُ بِجَارِهِ الْأَقْصَى قَبْلَ الْأَدْنَى، وَلَكِنْ يَبْدَأُ بِالْأَدْنَى قَبْلَ الْأَقْصَى
தந்தை தன் பிள்ளைக்கு நன்மை செய்வது பற்றிய பாடம்.
அவர்கள் தங்கள் பெற்றோர்கள் மற்றும் பிள்ளைகளுக்கு நன்மை செய்ததால் அல்லாஹ் அவர்களை ‘நல்லோர்கள்’ (அப்ரார்) என்று அழைக்கின்றான். அதேபோல் உங்கள் பெற்றோர்கள் மீது உங்களுக்கு கடமைகள் உள்ளது. அதேபோல உங்கள் பிள்ளைகள் மீதும் உங்களுக்கு கடமைகள் உள்ளது.
அறிவிப்பவர் : இப்னு உமர்
إِنَّمَا سَمَّاهُمُ اللَّهُ أَبْرَارًا، لِأَنَّهُمْ بَرُّوا الْآبَاءَ وَالْأَبْنَاءَ، كَمَا أَنَّ لِوَالِدِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، كَذَلِكَ لِوَلَدِكَ عَلَيْكَ حَقٌّ
தந்தையின் நற்பண்புகள் மற்றும் அவர் தன் பிள்ளைகளுக்கு செய்ய வேண்டிய நன்மைகள் பற்றிய பாடம்.
நல்லறங்கள் என்பது அல்லாஹுவிடமிருந்து வருவதாகும். நற்பண்புகள் என்பது தன் பெற்றோரிடமிருந்து வருவதாகும் என்று அவர்கள் (மக்கள்) கூறுவார்கள். என்று தன் தந்தை கூறியதை கேட்டார்.
அறிவிப்பவர்: நுமைர் இப்னு அவ்ஸ்.
الصَّلاَحُ مِنَ اللَّهِ ، وَالأَدَبُ مِنَ الآبَاءِ
தன் பெண் பிள்ளைகள் மரணிக்க வேண்டும் என்று ஆசைப்படுவதை வெறுப்பவர் பற்றிய பாடம்.
இப்னு உமர் (ரலி) அவர்களுடன் ஒரு மனிதர் இருந்தார். அவருக்கு பெண் குழந்தைகள் இருந்தார்கள். அவர் அந்த பெண் பிள்ளைகள் மரணிக்க வேண்டும் என்று ஆசைப்பட்டார். எனவே இப்னு உமர் (ரலி) அவர்கள் அவரிடம் கோபம் கொண்டு: “நீயா அவர்களுக்கு வாழ்வாதாரம் வழங்குகிறாய்” என்று கூறினார்கள்.
அறிவிப்பவர் : இப்னு உமர் (ரலி)
أَنَّ رَجُلًا كَانَ عِنْدَهُ، وَلَهُ بَنَاتٌ فَتَمَنَّى مَوْتَهُنَّ، فَغَضِبَ ابْنُ عُمَرَ فَقَالَ: أَنْتَ تَرْزُقُهُنَّ؟
சமீப விமர்சனங்கள்